Houden wat je hebt en zorgen dat je er meer van krijgt. Of?
Marcel Hendriks • 23 juni 2026

Waarom bedondert Defensie de kluit?
Ondanks dat de Tweede Kamer daar in 2018 om heeft gevraagd, zegt de minister van Defensie niet te weten hoeveel operationele brandstof Defensie verbruikt. Defensie gaat dat ook niet uitzoeken, want dat is complex en tijdrovend (BS2025010125 dd 25 september 2025).
Dat is natuurlijk onzin. Al in de negentiger jaren rapporteerden marineschepen elke maand hoeveel brandstof ze hadden verbruikt en bij elke sortie noteert de Luchtmacht de hoeveelheid brandstof bij aanvang vlucht en weer bij terugkeer. Bij de Landmacht is dat gelet op het aantal voertuigen en de verspreiding over de locaties wat moeilijker, maar elke grote transportonderneming gebruikt tegenwoordig digitale systemen om het brandstofverbruik dagelijks bij te houden. Waarom de Landmacht niet?
Defensie wil meer "grootverbruikers" terwijl dat een doodlopende weg is.
Dat de minister die informatie niet geeft, de zaak bedondert, is omdat Defensie volop wil investeren in wapensystemen die nog meer brandstof gebruiken dan de vorige generatie wapensystemen, méér F35's, tanks en grotere schepen; dat ze niet lastig gevallen wil worden met kritisch vragen over de eigen doelstelling om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen.
Defensie wil investeren in grootverbruikers die geen van allen in de Oekraïne het verschil hebben gemaakt en die ons nog afhankelijker maken van fossiele brandstoffen, ons nog afhankelijker maken van autoritaire regimes en wispelturige bondgenoten. Je veiligheid voor dertig tot veertig jaar verpanden, de levensduur van de nieuwe wapensystemen, aan landen die onze centen gebruiken om Europa te bedreigen en te chanteren, is een heel slecht plan.
Gelukkig worden er alom vraagtekens gezet bij het blijven investeren in grote, complexe en peperdure wapensystemen: dat high-tech, high-energy, high-costs, het onherroepelijk gaat afleggen tegen high-tech, low energy, low costs. Maar gaat die discussie de aankomende defensienota van het kabinet Jetten nog substantieel beïnvloeden?
Misschien gaat de nieuwe staatssecretaris Nederland verrassen
Er zal ongetwijfeld meer aandacht zijn voor het gebruik van drones, luchtafweer en de logistieke ketens, maar op het hoogste niveau zal voor de krijgsmachtdelen, zoals altijd, het devies blijven: "Houden wat je hebt en zorgen dat je er meer van krijgt".
Maar wellicht kan de nieuwe staatssecretaris zich tegen die druk van binnenuit verzetten en kiest hij voor een krijgsmacht op basis van "high-tech, low energy, low costs": uiteindelijk de enige weg die echt bijdraagt aan onze veiligheid. Kom op Derk Boswijk, laat zien dat je uit ander hout gesneden bent dan je voorgangers.
Foto:defensie