ENERGIE VOOR INZET
Advies over energie voor de krijgsmacht
Categorie├źn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Alles tussen boeg- en hekgolf.

De Nederlandse maritieme sector heeft Defensie onlangs aangeboden te helpen met het verminderen van het brandstofgebruik. Opportuun omdat Nederland aan de vooravond staat van investeringen in fregatten, mijnenbestrijdingsvaartuigen en onderzeeboten. En omdat Defensie minder afhankelijk wil worden van fossiele brandstoffen. Maar hoe ga je de nieuwe marineschepen energie-efficiënter maken en waar begin je?

In State-of-the-art technologies, measures, and potential for reducing GHG emissions from shipping - A review (2017) hebben E.A.Bouman e.a. een groot aantal studies om de uitstoot van CO2 te verminderen, doorgenomen. Op basis daarvan hebben ze per maatregel de potentiële reducties in kaart gebracht (zie bovenstaande figuur). De resultaten laten zien dat vessel size, biofuels en speed optimization het meeste kunnen bijdragen. Daar moet bij het ontwerp van de nieuwe fregatten dus goed naar worden gekeken.

Biofuels

Het gebruik van (duurzame) biobrandstoffen heeft nauwelijks gevolgen voor het ontwerp van nieuwe schepen. Biobrandstoffen kunnen voldoen aan de door de NATO gestelde specificaties en hebben nagenoeg dezelfde fysische eigenschappen als fossiele brandstoffen: het zijn daarmee ideale drop-in fuels. Maritieme biobrandstoffen zijn nu nog duurder dan fossiele brandstoffen maar het verschil is overbrugbaar en zal steeds kleiner worden. De Marine doet momenteel beproevingen met het gebruik van biobrandstoffen aan boord van varende eenheden. Hopelijk leidt dat tot een vlootbrede invoering van een mengsel van biobrandstoffen en fossiele brandstoffen.

Vessel size

Wat is de ideale grootte voor de vervanger van het M-fregat? Omdat de taken niet wezenlijk anders zijn, kan in principe worden volstaan met ongeveer dezelfde waterverplaatsing. Echter, Defensie heeft mogelijk voorkeur voor één type platform voor de vervanger M-fregat (nu 3300 ton) en de later te bouwen vervanger LCF (nu 6050 ton). In theorie drukt de zogenaamde "familievorming" inderdaad de ontwerp- en instandhoudingskosten. Nadeel is dat de vervanger van het M-fregat dan groter wordt en wellicht zelfs groter dan het huidige LCF; ook omdat mogelijk afwijkende Belgische eisen in het ontwerp moet passen. Dat daarmee het brandstofgebruik toeneemt, is om meerdere redenen ongewenst. De studie hanteert de vuistregel dat bij een verdubbeling van de waterverplaatsing het brandstofgebruik met tweederde toeneemt.

Speed optimization

Fregatten zijn in vergelijking met andere zeegaande schepen niet erg energie-efficiënt. Dat komt door het enorme verschil tussen de economische vaarsnelheid (rond de 14 knopen) en de maximale vaarsnelheid (tegen de 30 knopen): om tweemaal zo hard te varen, is achtmaal meer vermogen nodig. De meeste tijd vaart een marineschip maar met een klein deel van het geïnstalleerde vermogen. Dat gaat ten koste van de efficiëntie. Meer snelheid dan je tegenstander was vroeger van belang om het artillerieduel te winnen. Maar met de huidige sensoren, wapensystemen en de inzet van helikopters, drones en Friscs heeft de wapendrager zelf, minder "hoge vaart" nodig. Er is al een tendens naar lagere maximale vaarsnelheden maar kan die ook zakken naar de maximale vaarsnelheid van de patrouilleschepen van de Holland-klasse (21 knopen)?

De Staatssecretaris van Defensie wil dat het nieuwe fregat voldoet aan de ambities in de Operationele Energiestrategie: 20% minder afhankelijk van fossiele brandstoffen in 2030. Daartoe wil zij energiebesparende technologieën toepassen (kamerstuk 27830, dd 8 juni 2018). Die zijn inderdaad nodig maar afhankelijk van het ontwerp, mogelijk onvoldoende. Het onderzoek van Bouman e.a. toont immers aan dat de grootste bijdrage -samen met biobrandstoffen- wordt gevonden in een ontwerp met de juiste waterverplaatsing en vaart. Niet groter of sneller dan operationeel gezien noodzakelijk.

Matroos VanderSteng denkt hetzijne ervan. Met dank aan A. Chambon en J. Verhoeven

Proeven met biobrandstoffen

Zowel in de Alle Hens als in de Vliegende Hollander deze maand artikelen over proefnemingen met biobrandstoffen bij Defensie. Zr.Ms. Snellius vaart sinds april met een mengsel van diesel en biobrandstoffen. In het kader van de Friese Elfwegentocht vlogen F16's van de basis Leeuwarden met een mengsel van kerosine en biobrandstoffen. 

14 september 2018

Brief over Energiestrategie

Het Ministerie van Defensie heeft de Tweede Kamer onlangs geïnformeerd over de voortgang van de Operationele Energiestrategie. In de brief (33 763 nr 142 dd 13 juli 2018) geven de bewindslieden een overzicht van de lopende  projecten en experimenten. Er wordt een tijdelijk programmateam opgericht dat sturing geeft aan de implementatie van het Plan van Aanpak. De huidige beleidsdocumenten (DEM en OES) worden eind van dit jaar samengevoegd om tot een integraal beleidsdocument te komen. 

28 augustus 2018

Eerste energieneutrale kazerne ter wereld

Dat is de ambitie van commandant van de Marinierskazerne Savaneta op Aruba, luitenant-kolonel der mariniers Timon van Dishoeck. Zo ver is het nog niet maar er zijn al goede stappen gezet. Door toepassing van nieuwe technieken en met energiebesparende maatregelen. Dat bespaart veel geld. Het is ook een goede proeftuin hoe nieuwe technologie in het veld kan worden toegepast.

Lees het artikel in Alle Hens 07 2018

De initiatieven in de West zijn een mooi voorbeeld hoe met korte lijnen en de inzet van enthousiaste aanjagers veel kan worden bereikt. Een mooie aansporing voor de kazernes in Nederland 

13 juli 2018 

Biobrandstoffen voor vlgb Leeuwarden

De provincie Friesland gaat van 1 tot 14 juli zo weinig mogelijk fossiele brandstoffen gebruiken: de Elfwegentocht. De vliegbasis Leeuwarden draagt daaraan bij door met een mengsel van fossiele brandstoffen en 5% biokerosine te vliegen. Nu nog op bescheiden schaal maar later dit jaar moeten alle F-16's op de vliegbasis Leeuwarden op zo'n mengsel gaan vliegen. Dat vermindert de CO2-uitstoot en helpt de markt voor biobrandstoffen volwassen te worden. Bron CLSK Informatiebulletin.

1 juli 2018

Voortgang Defensie Energiestrategie

Tijdens het Algemeen Overleg van de Vaste Commissie Defensie (VCD) op 21 juni kondigde staatssecretaris mevrouw Visser aan dat er binnenkort een brief naar de Kamer gaat met een evaluatie van de Operationele Energiestrategie 2015. Op 5 en 10 september staat de D66-initiatiefnota "Defensie Energiestrategie" op de agenda van de VCD. 

22 juni 2018